Zaćma (katarakta): znów widzieć wyraźnie

Właściwy moment nadchodzi, gdy pogorszenie widzenia zaczyna wyraźnie utrudniać codzienne życie, np. czytanie, jazdę nocą lub rozpoznawanie twarzy. Obowiązuje zasada: im wcześniej operacja, tym łagodniejszy i bezpieczniejszy zabieg, bo jądro soczewki jest jeszcze miękkie. Nie warto czekać zbyt długo, aby zachować jakość życia.

Większość pacjentów już następnego dnia po operacji zauważa wyraźne rozjaśnienie i poprawę ostrości widzenia. Po około tygodniu widzenie jest zwykle stabilne i można wrócić do zwykłych zajęć. Ostateczną ostrość wzroku i pełną adaptację oka osiąga się z reguły po 4–6 tygodniach.

Tak. Dzięki nowoczesnej technice i znieczuleniu miejscowemu operacja zaćmy jest całkowicie bezbolesna. Skuteczne znieczulenie kroplowe sprawia, że oko jest niewrażliwe na ból przez cały zabieg. Na życzenie można dodatkowo podać łagodny środek uspokajający, aby złagodzić ewentualne zdenerwowanie.

Przed operacją: podczas badania wstępnego dokładnie mierzymy oko, aby precyzyjnie obliczyć moc sztucznej soczewki. W tym celu źrenica zostaje rozszerzona kroplami; potem przez około trzy godziny nie wolno prowadzić samochodu. Najlepiej poprosić kogoś o odbiór. Jeśli regularnie przyjmują Państwo leki, prosimy przynieść zaświadczenie od lekarza rodzinnego.

W dniu zabiegu jedzą Państwo normalne śniadanie i przyjmują leki jak zwykle. Prosimy zrezygnować z makijażu, kremu do twarzy i perfum.

Znieczulenie odbywa się z reguły wyłącznie kroplami do oczu. Zastrzyk lub narkoza są potrzebne tylko w wyjątkowych przypadkach.

Sam zabieg: po dokładnym znieczuleniu oka wykonuje się maleńkie nacięcie rogówki o długości zaledwie 2–3 milimetrów. Przez ten dostęp zmętniała soczewka zostaje delikatnie usunięta precyzyjnie dawkowaną energią ultradźwięków (fakoemulsyfikacja), a następnie wszczepiona zostaje przejrzysta sztuczna soczewka. Małe nacięcie rogówki samo się uszczelnia i zamyka, dlatego szwy nie są potrzebne.

Zwinięta sztuczna soczewka jest wprowadzana przez to samo małe nacięcie i rozwija się w torebce soczewki, czyli naturalnej osłonce, która wcześniej otaczała własną soczewkę. Pozostaje tam na stałe, dokładnie w miejscu, gdzie znajdowała się soczewka naturalna. Zabieg trwa około 15–20 minut na oko.

Operacja zaćmy uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych zabiegów w ogóle, a poważne powikłania są niezwykle rzadkie. Normalne, przejściowe łagodne dolegliwości, takie jak uczucie suchości, lekkie swędzenie lub zwiększona wrażliwość na światło, zwykle szybko ustępują. Ryzyko poważnego zakażenia wynosi poniżej 0,05 % i jest minimalizowane dzięki rygorystycznym zasadom higieny.

Zaćma wtórna to nie powrót zaćmy, lecz nieszkodliwe, choć uciążliwe zmętnienie cienkiej torebki, w której umieszczono sztuczną soczewkę. Może pojawić się miesiące, a nawet lata po pierwotnym zabiegu i prowadzi do ponownego pogorszenia widzenia. Leczenie jest szybkie, bezbolesne i ambulatoryjne, za pomocą krótkiego zabiegu laserem YAG.

Gojenie oka przebiega etapami; pierwsza wyraźna poprawa widzenia następuje zwykle już następnego dnia. Po około 1–2 tygodniach oko jest w dużej mierze ustabilizowane i większość ograniczeń przestaje obowiązywać. Ostateczny, najlepszy możliwy wynik osiąga się po około 4–6 tygodniach, gdy oko w pełni się zregeneruje.

Prowadzić samochód można dopiero po wyraźnej zgodzie lekarza prowadzącego. Zgoda ta jest wydawana, gdy ostrość wzroku operowanego oka spełnia wymogi ustawowe, a widzenie jest stabilne. U większości pacjentów jest to możliwe już po kilku dniach.

W pierwszym tygodniu po zabiegu należy bezwzględnie unikać wysiłku fizycznego, dźwigania ciężarów, pływania, sauny i pocierania operowanego oka. Proste czynności, jak praca przy ekranie czy czytanie, są zwykle dozwolone już po 1–2 dniach. Prosimy dokładnie stosować się do zaleceń lekarza, aby zapewnić optymalne gojenie.

Otrzymują Państwo szczegółowy plan kropli z kroplami przeciwzapalnymi i antybiotykowymi, które trzeba regularnie stosować, aby zapobiec zakażeniu. Obowiązkowe kontrole u okulisty odbywają się następnego dnia, po tygodniu i na koniec po około miesiącu. Wizyty te są kluczowe dla monitorowania przebiegu gojenia.

Nie. Skuteczne leczenie zaćmy bez operacji nie jest obecnie możliwe, ponieważ nie istnieją leki ani krople, które mogłyby cofnąć zmętnienie soczewki. Jedyną metodą trwałego i bezpiecznego odzyskania wyraźnego widzenia jest wymiana zmętniałej soczewki własnej na przejrzystą soczewkę sztuczną. Dlatego nie warto zbyt długo zwlekać z zabiegiem.

Często wyszukiwane hasło „laserowe usuwanie zaćmy” jest medycznie mylące: zmętniałej soczewki nie da się „zlaserować” jak wady wzroku na rogówce. Gdy w kontekście zaćmy mowa o laserze, chodzi o laser femtosekundowy. Wykonuje on poszczególne etapy operacji, otwarcie torebki soczewki i wstępne rozdrobnienie zmętniałej soczewki, i robi to precyzyjniej niż ręka. Zmętniała soczewka jest jednak w każdym przypadku usuwana i zastępowana soczewką sztuczną.

Nowoczesna soczewka wewnątrzgałkowa po wszczepieniu służy przez całe życie i nie wymaga wymiany. Soczewki te są wykonane z wysoce czystego, biokompatybilnego materiału, który organizm bardzo dobrze toleruje i który w oku ani się nie zmienia, ani nie mętnieje. Po operacji mogą więc Państwo liczyć na trwale wyraźne widzenie.

Istnieją różne rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych, które różnią się funkcją optyczną i są dobierane indywidualnie. Należą do nich standardowe soczewki jednoogniskowe, soczewki toryczne do korekcji astygmatyzmu, soczewki EDOF o wydłużonej głębi ostrości oraz soczewki wieloogniskowe (zwane też trójogniskowymi) zapewniające ostre widzenie do dali, do bliży i w odległości pośredniej. Wybór zależy od Państwa indywidualnych potrzeb wzrokowych i aktywności.

Tak. To jedna z wielkich zalet operacji zaćmy: jednocześnie można skorygować istniejące wady wzroku. Dzięki starannemu doborowi i wszczepieniu odpowiedniej soczewki premium krótkowzroczność, dalekowzroczność, prezbiopię i astygmatyzm koryguje się w jednym kroku. Może to oznaczać, że po operacji będą Państwo potrzebować znacznie słabszych okularów lub żadnych.

W szpitalu publicznym tak: operacja zaćmy ze standardową soczewką jednoogniskową jest świadczeniem austriackiej kasy chorych, ponieważ zaćma jest chorobą wymagającą leczenia. Nie ma tam jednak wolnego wyboru chirurga; operuje zespół pełniący dyżur.

W EyeLaser są Państwo pacjentem prywatnym. Płacą Państwo cenę całkowitą 3 500 € za oko, w której soczewka jest już zawarta. Nic nie jest „dopłacane” do świadczenia kasy; taki model w prywatnej praktyce w Austrii nie istnieje. Jako świadczenie lekarza prywatnego austriacka kasa zwraca na wniosek 80 % odpowiedniej stawki kasowej, a nie 80 % naszego rachunku. Pacjenci z Polski rozliczają się z nami bezpośrednio.

3 500 € za oko, niezależnie od rodzaju soczewki. To, czy wszczepiona zostanie asferyczna soczewka jednoogniskowa, jednoogniskowa plus, toryczna, EDOF czy wieloogniskowa, nie zmienia ceny.

Powód: u nas nie płacą Państwo za soczewkę, lecz za cały proces kliniczny: diagnostykę, obliczenie i dobór soczewki, operację i opiekę pooperacyjną. Ponieważ wybór soczewki nie zmienia ceny, jest podejmowany wyłącznie na podstawie wskazań medycznych. Opcjonalnie dochodzi laser femtosekundowy (1 000 €).

Tak. Operacja zaćmy to niezwykle łagodny i bezpieczny zabieg, wykonywany rutynowo także u pacjentów w bardzo podeszłym wieku, po 80. czy 90. roku życia. Ze względu na niewielkie obciążenie organizmu i znieczulenie miejscowe ryzyko dla osób starszych jest minimalne. Celem jest zawsze zachowanie samodzielności i jakości życia.

Nie. Dla trwałego i skutecznego usunięcia zaćmy nie ma innej metody leczenia niż operacja. Ani krople, ani leki nie rozpuszczą zmętnienia soczewki. Tylko operacyjne usunięcie zmętniałej soczewki i zastąpienie jej przejrzystą soczewką sztuczną trwale przywraca wyraźne widzenie.

Zaćma to zmętnienie soczewki oka, które prowadzi do nieostrego, mlecznego lub zamglonego widzenia i jest zwykle leczone operacyjnie. Jaskra natomiast to poważna choroba, w której podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe powoduje postępujące uszkodzenie nerwu wzrokowego, co bez leczenia może prowadzić do ubytków pola widzenia. Po niemiecku obie nazywa się „grauer Star” i „grüner Star”, stąd częste pomyłki.

Lekka aktywność fizyczna, jak spacery, jest zwykle dozwolona już po tygodniu i sprzyja dobremu samopoczuciu. Z bardziej intensywnym sportem obciążającym organizm, jak pływanie, sauna czy wszelkie sporty kontaktowe, należy poczekać około 4 tygodni. Zawsze prosimy lekarza prowadzącego o zgodę.

Choć całkowite zapobieganie zaćmie nie jest możliwe ze względu na naturalny proces starzenia, można ten proces spowolnić i zmniejszyć ryzyko. Ważna jest konsekwentna ochrona oczu przed UV dobrymi okularami przeciwsłonecznymi, rezygnacja z palenia i zrównoważona dieta bogata w antyoksydanty. Dodatkowo zaleca się regularne badania okulistyczne od 50. roku życia.

Zaćma to bardzo częsty objaw starzenia; w Austrii dotyczy około 50 % osób po 70. roku życia. Na całym świecie jest najczęstszą i na szczęście bardzo dobrze uleczalną przyczyną utraty wzroku w podeszłym wieku. Dzięki rutynowemu zabiegowi wzrok można niemal we wszystkich przypadkach w pełni przywrócić.

Cały okres leczenia, od pierwszej konsultacji przez właściwą operację po osiągnięcie pełnej ostrości wzroku, wynosi około 4–6 tygodni. Sam zabieg operacyjny jest najkrótszą częścią: operacja zaćmy trwa zaledwie 10–20 minut na oko i jest wykonywana ambulatoryjnie.